Co to jest elektrozawór LPG i jaką pełni funkcję?
Elektrozawór gazu w samochodzie jest elementem sterowanym elektrycznie, którego działanie jest samoczynne i odbywa się automatycznie bez udziału kierowcy. Zadaniem elektrozaworu LPG jest sterowanie przepływem gazu płynnego. czyli otwieraniem i zamykaniem dopływu fazy ciekłej LPG ze zbiornika do kolejnych elementów samochodowej instalacji gazowej, niezależnie od jej generacji.
Otwarcie elektrozaworu gazowego wymaga podania napięcia na styki cewki sterującej tłoczkiem, czyli elementem otwierającym i zamykającym przepływ LPG. W pozycji zamkniętej tłoczek jest dociskany do gniazda przez sprężynę.
Uruchomienie silnika i następujące po pewnym czasie, m. in. po osiągnięciu odpowiedniej temperatury przez ciecz w układzie chłodzenia, przełączenie na LPG jest efektem działania sterownika instalacji gazowej, który po stwierdzeniu uzyskania odpowiednich parametrów, podaje napięcie na cewkę elektrozaworu gazowego, następuje jego otwarcie i LPG przepływa do dalszych elementów instalacji gazowej, czyli do reduktora oraz dalej do listwy wtryskowej.
Elektrozawory gazowe, także elektrozawory Lovato, oprócz sterowania przepływem paliwa, zabezpieczają także instalację LPG. Kiedy silnik przestaje pracować bez woli kierowcy (wskutek awarii czy np. kolizji drogowej) samochodowa instalacja gazowa jest wyłączana, elektrozawory zostają zamknięte co zapobiega wyciekowi LPG.
Elektrozawory gazowe powinny być montowane jak najbliżej reduktora parownika.
Rodzaje elektrozaworów LPG
Elektrozawory gazowe są najczęściej wyposażone w filtry fazy ciekłej LPG, choć dostępne są także nieliczne modele, które filtra nie mają. Często elektrozawór gazowy wraz filtrem jest zintegrowany z reduktorem-parownikiem stanowiąc zwarty a tym samym łatwy w montażu zespół.
Elektrozawory gazowe różnią się także wielkością, tzn. ilością fazy ciekłej LPG jaka może przez nie przepłynąć. Oprócz elektrozaworów gazowych o standardowej wielkości, do których LPG napływa ze zbiornika przewodem i średnicy 6 mm (takiej samej wielkości jest króciec wypływowy) dostępne są również elektrozawory większe, o większym przepływie (często określane skrótem BFC – Big Flow Capacity), które współpracują z wysokociśnieniowymi przewodami LPG o średnicy 8 mm i są przeznaczone do instalacji gazowych służących do zasilania większych jednostek napędowych, o większych pojemnościach i mocach.
Elektrozawory z filtrem fazy ciekłej LPG
Elektrozawory z filtrem fazy ciekłej LPG (np. elektrozawory Landi Renzo) są najczęściej wykorzystywane w samochodowych instalacjach gazowych. Zaletą ich stosowania jest możliwość zamontowania w miejscu łatwo dostępnym co ułatwia późniejszą obsługę z wymianą wkładu filtra fazy ciekłej LPG.
Reduktory zintegrowane z elektrozaworem i filtrem fazy ciekłej
Wygodnym z punktu widzenia montażu są reduktory-parowniki zbudowane jako urządzenia zintegrowane z elektrozaworami gazowymi. Jeśli miejsce montażu jest łatwo dostępne to późniejsza obsługa instalacji, w czasie której wymienia się wkład filtra fazy ciekłej LPG jest bardzo łatwa. Gorzej jeśli miejsca w komorze silnikowej jest mało i reduktor zintegrowany z elektrozaworem musi być zamontowany w miejscu o znacznie gorszej dostępności. Wtedy wymiana wkładu filtracyjnego fazy ciekłej LPG może być nieco utrudniona.
Elektrozawory gazowe bez filtra fazy ciekłej LPG
Elektrozawory gazowe bez filtra fazy ciekłej LPG są stosowane znacznie rzadziej. Ich zastosowanie wiąże się z koniecznością montażu filtra fazy ciekłej LPG w osobnej obudowie, co może być nawet zaletą takiego rozwiązania, ponieważ sam elektrozawór można zamontować jak najbliżej reduktora a filtr w miejscu łatwo dostępnym, ułatwiającym późniejszą wymianę wkładu filtracyjnego.
Różnice między poszczególnymi typami i ich zastosowanie
Jeśli chodzi o budowę to wszystkie wymienione elektrozawory gazowe są bardzo zbliżone do siebie. Są to elektrozawory tłoczkowe utrzymywane w pozycji zamkniętej (po wyłączeniu, zaniku napięcia) za pomocą sprężyny. Wszystkie rodzaje elektrozaworów gazowych znajdują zastosowanie w samochodowych instalacjach gazowych. Każde z wymienionych rozwiązań może być stosowane zamiennie w zależności od preferencji kierowcy czy warsztatu montującego a później obsługującego oraz w odniesieniu do kwestii montażowych (ilości miejsca i jego dostępności) w konkretnym modelu pojazdu.
Kompatybilność elektrozaworów LPG
Elektrozawory LPG stosowane w samochodowych instalacjach gazowych dobiera się pod względem wielkości jednostek napędowych, w których mają być zastosowane.
Jak sprawdzić zgodność z typem instalacji LPG
Elektrozawór gazowy (jego wielkość) trzeba dobrać pod kątem wielkości króćców przyłączeniowych, które muszą współpracować z zastosowanymi w danym aucie przewodami wysokociśnieniowymi mogącymi mieć średnicę 6 albo 8 mm (dla większych i mocniejszych silników) a te są pochodną wielkości i parametrów jednostki napędowej.
Najczęstsze błędy przy wyborze
Do najczęstszych błędów należy wybór elektrozaworu o zbyt małym przepływie, czyli z króćcami przyłączeniowymi dostosowanymi do współpracy z przewodami o średnicy 6 mm zamiast 8 mm. Może to ograniczać ilość LPG dostarczanego do silnika co przekłada się na zmniejszone parametry jednostki napędowej a tym samym osiągi samochodu.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie
Elektrozawór gazowy należy dobrać pod kątem parametrów jednostki napędowej (jej mocy). W przypadku wymiany elektrozaworu na nowy najlepiej zastosować taki sam model. Jeśli z jakichś powodów nie jest to możliwe to musi on być dobrany odpowiednio do wielkości i parametrów jednostki napędowej (pod względem wielkości przepływu), czyli z odpowiednimi króćcami przyłączeniowymi dostosowanymi do współpracy z zastosowanymi w samochodzie przewodami paliwowymi.
Materiały i jakość wykonania
Korpusy elektrozaworów LPG są najczęściej wykonywane z mosiądzu lub stopów aluminium, z którymi współpracuje cewka elektromagnentyczna poruszająca tłoczkiem otwierającym lub zamykającym przepływ fazy ciekłej LPG.
Parametry techniczne (np. ciśnienie pracy, przepływ)
Sklep z częściami do instalacji LPG z pewnością doradzi na co zwrócić uwagę przy zakupie elektrozaworu gazowego. Wśród parametrów, z którymi należy się zapoznać warto wymienić maksymalne ciśnienie robocze, dopuszczalny zakres temperatur oraz przepływ gazu. Parametry te muszą być dostosowane do mocy silnika oraz charakterystyki instalacji LPG, aby zapewnić jej stabilną pracę w każdych warunkach.
Certyfikacje i normy bezpieczeństwa
Elektrozawory LPG są elementami podlegającymi procesowi homologacji według Regulaminu 67, co gwarantuje, że spełniają one europejskie normy bezpieczeństwa i mogą być legalnie stosowane w samochodowych instalacjach LPG wykorzystywanych w pojazdach poruszających się po drogach publicznych.