Co to jest reduktor LPG? (budowa, główne elementy)
Reduktor gazu LPG a właściwie reduktor-parownik LPG jest urządzeniem, w którym następuje zmiana stanu skupienia gazu płynnego (LPG) z fazy ciekłej na fazę lotną i utrzymanie jej pod odpowiednim ciśnieniem.
Zmiana stanu skupienia LPG z fazy ciekłej na fazę lotną następuje w części reduktora zwanej parownikiem. Aby zintensyfikować proces zmiany stanu skupienia płynnej mieszaniny propanu i butanu, parownik jest częścią reduktora wyposażoną w płaszcz wodny, przez który przepływa ciecz z układu chłodzenia silnika. Jest ona dostarczana do reduktora gumowymi przewodami elastycznymi (wężami) za pośrednictwem zamontowanych w korpusie króćców, najczęściej obrotowych kolanek.
Odparowane LPG jest utrzymywane pod odpowiednim ciśnieniem za pomocą membrany podpartej sprężyną o regulowanym śrubą napięciu, co pozwala na regulację ciśnienia fazy lotnej LPG na wyjściu z reduktora. Z drugiej strony membrany znajduje się dźwigienka połączona z zaworem, który steruje napływem LPG ze zbiornika do reduktora-parownika.
Zdecydowana większość reduktorów-parowników stosowanych w gazowych układach zasilania IV generacji (sekwencyjnych wtryskach gazu w fazie lotnej, także do silników z bezpośrednim wtryskiem benzyny) to urządzenia 1-stopniowe, membranowe.
Jak działa reduktor LPG?
Reduktor-parownik (niezależnie od tego czy jest to reduktor Lovato, reduktor BRC czy reduktor Landi Renzo) jest urządzeniem, w którym następuje przygotowanie LPG, przechowywanego w zbiorniku w fazie ciekłej, do podania do układu dolotowego silnika, czyli do postaci fazy lotnej (gazowej).
Proces obniżania ciśnienia gazu
Napływająca pod ciśnieniem panującym w zbiorniku, faza ciekła LPG trafia, poprzez zawór, do ogrzewanej ciepłem dostarczanym za pośrednictwem cieczy z układu chłodzenia silnika, komory parownika, wyposażonej w membranę podpartą sprężyną, której napięcie można regulować. W komorze parownika następuje odparowanie LPG (zmiana stanu skupienia na fazy ciekłej na fazę lotną). Odparowane LPG zwiększa objętość, co doprowadza do przesunięcia membrany, która dzięki połączeniu z zaworem (za pomocą dźwigienki), zamyka dopływ ciekłego LPG do parownika. Odbiór fazy lotnej z reduktora-parownika, dostarczanej za pośrednictwem wtryskiwaczy do kanałów dolotowych silnika, powoduje spadek ciśnienia, cofnięcie membrany oraz otwarcie napływu fazy ciekłej LPG ze zbiornika do parownika i cały cykl powtarza się po raz kolejny.
Regulacja przepływu gazu do silnika
Za regulację przepływu gazu do silnika dostosowanego do zasilania LPG z wykorzystaniem samochodowej instalacji gazowej IV generacji (sekwencyjnego wtrysku gazu w fazie lotnej), wyposażonej w jednostopniowy reduktor membranowy, odpowiadają wtryskiwacze gazowe, które dawkują, obliczone przez sterownik gazowy, porcje paliwa (fazy lotnej LPG) do kanałów dolotowych poszczególnych cylindrów.
Rola reduktora w zapewnieniu bezpieczeństwa
Reduktory-parowniki są wyposażone w zawory bezpieczeństwa PRV (Pressure Relief Valve) zabezpieczające je przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Ich ujścia w postaci króćców powinny być łączone elastycznym przewodem gumowym z układem dolotowym silnika. Poza tym, jeśli gazowy układ zasilania ulegnie rozszczelnieniu, wszystkie elektrozawory gazowe i wtryskiwacze LPG w instalacji są automatycznie zamykane, co zapobiega możliwości powstania jakiegokolwiek wycieku paliwa.
Typowe problemy z reduktorami LPG
Reduktory LPG są urządzeniami dość trwałymi i wytrzymującymi z reguły znaczne przebiegi, lecz ich stopniowo postępujące zużycie jest po pewnym czasie powodem nieprawidłowego działania gazowego układu zasilania.
Objawy uszkodzonego reduktora
Objawami nieprawidłowego działania reduktora-parownika mogą być między innymi:
- nieprawidłowa praca silnika,
- kłopoty z uruchomieniem silnika,
- szarpanie w czasie jazdy,
- gaśnięcie silnika na biegu jałowym,
- czy kłopoty przy przełączaniu zasilania silnika z benzyny na LPG.
Często występujące usterki
Usterki występujące w reduktorach-parownikach wynikają głównie ze zużycia eksploatacyjnego, starzenia elementów gumowych i wykonanych z tworzyw sztucznych oraz gromadzenia się w ich wnętrzu zanieczyszczeń, co dzieje się głównie w wyniku zaniedbań w zakresie wymiany filtrów fazy ciekłej LPG.
Usterki reduktorów LPG mogą objawiać się m. in. takimi objawami:
- nieszczelnością w części gazowej,
- nieszczelnością w części wodnej,
- zużyciem (stwardnieniem) membrany,
- czy uszkodzeniami korpusu.
Wpływ niesprawnego reduktora na działanie pojazdu
Niesprawny reduktor-parownik powoduje, że samochód ma kłopoty z jazdą na gazie, ponieważ jego jednostka napędowa wykazuje wcześniej wymienione usterki.
Konserwacja i wymiana reduktora
Reduktor-parownik, stosowany w gazowych układach zasilania, niezależnie od tego czy jest to reduktor Lovato, reduktor BRC czy reduktor Landi Renzo, nie wymaga szczególnych zabiegów konserwacyjnych ponad te, których wykonywanie wynika z zakresu przeglądów samochodowej instalacji gazowej. Nie zmienia to jednak faktu, że po pewnym przebiegu (od kilkudziesięciu do nawet grubo ponad 100 tys. km) reduktor wymaga naprawy lub wymiany na nowy.
Jak dbać o reduktor LPG?
Aby reduktor-parownik pracował prawidłowo w długim okresie użytkowania, należy regularnie, zgodnie z wymaganiami producenta samochodowych instalacji gazowych, wymieniać wkład filtra fazy ciekłej, który zabezpiecza wnętrze reduktora przed zanieczyszczeniami mogącymi przedostawać się do niego wraz z LPG.
Należy także zwracać uwagę na jakość tankowanego LPG, którą gwarantują duże sieci stacji.
Trzeba także dbać o prawidłowy poziom cieczy w układzie chłodzenia silnika. Dzięki temu płaszcz wodny reduktora będzie zawsze nią wypełniony i będzie on uzyskiwał pełną wydajność.
Kiedy należy wymienić reduktor?
Jeśli reduktor nie nadaje się do naprawy, tzn. jego elementy mechaniczne wykazują znaczne zużycie i zastosowanie zestawu naprawczego, który z reguły zawiera wszystkie zużywające się elementy nie spowoduje przywrócenia pełnej jego sprawności to należy wymienić go na nowy. Stan reduktora można ocenić po demontażu a jego precyzyjna ocena wymaga wiedzy i doświadczenia na poziomie warsztatu.
Wskazówki dotyczące wyboru odpowiedniego modelu zastępczego
Z punktu widzenia użytkownika najlepszym rozwiązaniem jest wymiana reduktora, najlepiej oczywiście na taki sam, wtedy nie trzeba zmieniać jego mocowania. Przy takiej wymianie warto wymienić także węże gazowe i wodne (doprowadzające ciecz chłodzącą z układu chłodzenia), ponieważ ulegają one zużyciu, stają się coraz mniej elastyczne, co powoduje, że ich uszczelnienie na króćcach reduktora może być kłopotliwe lub wręcz niemożliwe.
Jeśli z jakiegoś powodu reduktor musi być wymieniony na inny to przy jego wyborze trzeba kierować się parametrem wydajności, czyli zdolności do odparowania LPG w ilości pokrywającej zapotrzebowanie na paliwo jednostek napędowych o określonej w mocy.
Nowy reduktor, niezależnie od tego czy jest to reduktor Lovato, reduktor BRC czy reduktor Landi Renzo, musi się także zmieścić w miejscu montażu dotychczasowego, zatem powinien mieć podobne wymiary. Ważna jest także średnica króćców reduktora, które muszą pasować do węży gazowych i wodnych oraz prawidłowo dobrana średnica króćca zasilającego reduktor fazą ciekłą LPG (6 lub 8 mm w zależności od tego jaki przewód zastosowano).
Jak widać liczba aspektów podlegających ocenie przed wykonaniem naprawy reduktora lub jego wymiany na nowy jest całkiem spora. Dlatego najlepiej zlecić taką usługę w dobrym warsztacie zajmującym się montażem i obsługą samochodowych instalacji gazowych, który jest w stanie te wszystkie aspekty związane z możliwością naprawy lub koniecznością wymiany reduktora rozważyć za nas i zaoferować najkorzystniejszą opcję.